Question 1

POSIMAG manyetik artımlı enkoder ile geleneksel optik enkoder arasında nasıl seçim yaparım?

Accepted Answer

Karar kuralı: çevre koşulları + mekanik darbe + çözünürlük ihtiyacı + maliyet.

POSIMAG (manyetik artımlı) seçin:
• Kir, yağ, buz, talaş ortamı — manyetik teknoloji bu etkenlerden bağışıktır. Optik disk kirlenirse okuma bozulur.
• Mekanik darbe ve vibrasyon yüksek — manyetik halka esnek bağlantılı, darbeye dirençli. Optik disk kırılır.
• Hat boyu toleransı esnek — POSIMAG ±1 mm mesafe kabul eder. Optik dar (±0.1 mm) tolerans gerektirir.
• Mobil makine, açık alan, ağır endüstri — bu ortamlarda POSIMAG ömrü optikten 3-5 kat uzundur.
• Çözünürlük 184.320-327.680 puls/devir yeterli mi? POSIMAG bu aralıkta. Daha yüksek çözünürlük gerekirse optik (1 milyon+ ppr) gerekir.
• Bütçe — POSIMAG tipik %20-30 daha ekonomik.
• Tipik kullanım: Motor RPM ölçümü, konveyör hızı, vinç winch pozisyon, mobil makine tekerlek hız, açık alan ekipman.

Optik enkoder seçin:
• Ultra-yüksek çözünürlük (1 milyon+ ppr) gerekiyor.
• Temiz kapalı ortam — laboratuvar, hassas CNC, robotik küçük joint.
• Kompakt boyut kritik — bazı optik mikro encoder'lar 10 mm çapın altındadır; POSIMAG genelde 30 mm üstüdür.
• Mevcut sistem optik uyumlu — controller sadece optik bekliyorsa retrofit kolay olmayabilir.

Sezgisel kural: Endüstri ortamı (kir, yağ, vibrasyon) + standart çözünürlük (50-100 bin puls) → POSIMAG. Temiz laboratuvar + ultra-yüksek çözünürlük → Optik. Türkiye endüstrisinde son 10 yıl trendi: endüstriyel uygulamalarda POSIMAG optiği baskıladı. Optik artık sadece niş ultra-hassas yerlerde kalıyor.

Question 2

POSIMAG rot sistemi nasıl kurulur? PMIS4 okuyucu + PMIR halka arasında mekanik ilişki nedir?

Accepted Answer

POSIMAG rot iki bileşenli sistemtir — kurulum bu mantıkla yapılır:

1) PMIR (Manyetik Halka) — Hareketli Parça:
Halka dönen şafta monte edilir. Şaft motor mili, konveyör tamburu, vinç winch milidir. Halka ile şaft arası iç çap (örn. 20H7) uyumlu olmalı — sıkı geçme veya vidalı sabitleme.

• İç çap seçimi: Şaftın dış çapına göre PMIR halkası seçilir (standart 20H7, özel çaplar talep üzerine).
• Mounting: Sıkı geçme (interference fit) veya 2-3 noktada radyal vida ile sabitleme. Yüksek devirli uygulamada (>3000 RPM) vidalı sabitleme önerilir.
• Dengeleme: Halka şaft eksenine merkezi olmalı — eksantriklik <0.05 mm. Yoksa ölçüm sapması olur.

2) PMIS4 (Okuyucu Kafa) — Sabit Parça:
Sensör kafası sabit makine gövdesine monte edilir, manyetik halkanın 0.1-1 mm yakınına yerleştirilir.

• Sensör-halka mesafesi: 0.1-1 mm (±1 mm tolerans). Bu mesafeyi mekanik mounting bracket ile sabit tut.
• Hizalama: PMIS4 halka eksenine paralel olmalı — açısal sapma <3°.
• Yan offset: Halka manyetik bandının ortasına hizalanmalı — radyal offset ±1 mm tolerans.

3) Sistem Davranışı:
1. Şaft döndükçe PMIR halkası ile birlikte döner.
2. Halka üzerindeki N-S kutupları PMIS4'ün altından geçer.
3. PMIS4 her geçen kutbu sayar, A/B kanal çıkışı verir (artımlı puls).
4. PLC veya counter kart pulsları sayar → açısal pozisyon, RPM, yön bilgisi.
5. Z sinyali geçildiğinde (bir tam dönüş başına 1 puls) PLC sayacı sıfırlanır — referans noktası.

4) Ortak Hatalar (Kaçınılacaklar):
• Halka ile sensör arası mesafe çok dar (<0.1 mm) → mekanik temas, halka aşınır.
• Halka eksenel sapma (eksantriklik) → her dönüşte ölçüm sallanır.
• Ferromanyetik parça yakın (büyük çelik bracket altında) → manyetik alan saptırır.
• Z sinyali halkanın belirli bir noktasında — montaj sırasında PLC tarafının hangi yönde sıfırlanacağını yanlış konfigüre etmek.

Question 3

4 PMIR halka varyantı (PMIR4, PMIR5, PMIR7, PMIR7N) arasında nasıl seçim yaparım?

Accepted Answer

PMIR halkaları iç çap + dış çap + kutup sayısı + çözünürlük kombinasyonuna göre farklılaşır. Seçim makinenizin mevcut şaft çapı + ihtiyaç duyduğunuz çözünürlük + mounting alanına göre yapılır.

PMIR4 — Standart:
• Kutup sayısı: 50/64/90 (özel sayı talep üzerine)
• Çözünürlük: 184.320 puls/devir'e kadar (90 kutup × ×4 sayım × yüksek skalama)
• İç çap: 20H7 standart (özel çaplar talep üzerine)
• Boyut: Standart dış çap
• Tipik kullanım: Standart endüstri RPM ölçümü, konveyör tamburu, orta-yüksek devir.

PMIR5 — Yüksek Çözünürlük:
• Çözünürlük: 327.680 puls/devir'e kadar — sınıfın en yükseği
• Boyut: Daha büyük dış çap (yüksek kutup sayısı için)
• Aluminum gövde ile manyetik halka
• Tipik kullanım: Hassas pozisyon ve hız izlem — servo motor backup, hassas CNC eksen, kalibrasyon test düzenekleri.
• Sınırlama: Büyük çap, mounting alanı geniş olmalı.

PMIR7 — Standart Alternatif:
• Çözünürlük: 184.320 puls/devir'e kadar (PMIR4 ile aynı)
• PMIR4'ten farklı: Farklı dış çap, paslanmaz çelik/aluminum gövde kombinasyonu
• Tipik kullanım: PMIR4'ün mevcut mounting alanına sığmadığı durumlar, paslanmaz çelik gövde tercih edildiğinde.

PMIR7N — Non-Standard Çap:
• 'N' suffix: Non-standard / Özel boyut
• PMIR7'nin alternatif iç çap / dış çap varyantı
• Standart 20H7 dışında özel şaft çapları için.
• Tipik kullanım: Özel makine tasarımı, mevcut şaft boyutunun standart halkalarla uyuşmadığı durumlar.

Karar adımları:
1. Şaft çapı ölç → mevcut standart halka (20H7) ile eşleşiyor mu?
• Evet → PMIR4 veya PMIR7 (mounting alanına göre)
• Hayır → PMIR7N veya özel sipariş
2. Çözünürlük ihtiyacı:
• Standart 184.320 ppr yeterli → PMIR4/PMIR7
• Yüksek 327.680 ppr gerekli → PMIR5
3. Mounting alanı:
• Kompakt → PMIR4
• Büyük alan mevcut → PMIR5 (yüksek çözünürlük + büyük çap)
• Özel boyut → PMIR7N

Önemli: Hangi PMIR seçilirse seçilsin, PMIS4 okuyucu kafa tüm PMIR halkalarıyla uyumlu (manyetik periyot 2 mm sabit). Tek sistemde halkayı değiştirmek mümkün — sadece kalibrasyon güncellenir.

Question 4

Çözünürlük matematiği: Manyetik periyot + Kutup sayısı + Skalama faktörü nasıl çalışır?

Accepted Answer

POSIMAG rot'un çözünürlüğü 3 parametrenin çarpımına dayanır: kutup sayısı × ×4 sayım modu × skalama faktörü (interpolasyon).

1) Manyetik Periyot:
• 2 mm standart (kod 20) — POSIMAG rot'da tek seçenek.
• Bu, halka üzerinde her 2 mm'de bir tam manyetik döngü (N-S çifti) olduğu anlamına gelir.

2) Kutup Sayısı (PMIR4 örneği):
• PMIR4: 50 / 64 / 90 kutup seçenekleri.
• Halka 90 kutuplu ise → bir tam dönüş başına 90 manyetik döngü.

3) ×4 Sayım Modu (Quadrature Decoding):
• A/B incremental sinyallerin 4 katı sayılır — her kenar (rising/falling A + rising/falling B) tek bir puls sayılır.
• Bir tam dönüşte 90 kutup × ×4 = 360 ham puls.

4) Skalama Faktörü (Interpolasyon):
• PMIS4 içindeki elektronik, ham pulsları 1-65535 arası bir faktörle çarpar (interpolasyon).
• Datasheet skalama tablosunda standart faktörler tanımlı (50, 100, 200, 500, vb.).
• Örnek: 90 kutup × ×4 × skalama 100 = 36.000 puls/devir.
• Yüksek skalama → daha yüksek çözünürlük. Ama puls frekansı PMIS4'ün max kapasitesini (50 kHz standart) aşmamalı.

5) Çözünürlük × Hız Trade-off:
Puls frekansı = (RPM/60) × kutup × ×4 × skalama

Örnek 1: Motor 1000 RPM. 90 kutup × ×4 × 100 = 36.000 puls/devir.
Puls frekansı = (1000/60) × 36.000 = 600 kHz.
Bu PMIS4'ün 50 kHz standart limitini AŞAR — yüksek frekans opsiyonu (480 kHz) gerekir.

Örnek 2: Motor 100 RPM. 90 kutup × ×4 × 100 = 36.000 puls/devir.
Puls frekansı = (100/60) × 36.000 = 60 kHz.
Bu 50 kHz limitin biraz üstünde — skalamayı 50'ye düşür: (100/60) × 18.000 = 30 kHz ✓

Maksimum Çözünürlükler:
• PMIR4 (90 kutup × ×4 × max skalama): 184.320 puls/devir
• PMIR5 (daha yüksek kutup × max skalama): 327.680 puls/devir
• PMIR7 (PMIR4 ile aynı): 184.320 puls/devir

Pratik öneri: Önce ihtiyacınız olan çözünürlüğü hesaplayın, sonra maksimum RPM ile puls frekansını kontrol edin. 50 kHz aşılırsa skalamayı düşürün veya yüksek frekans (480 kHz) opsiyonu sipariş edin.

Question 5

Z sinyali (referans işareti) ne işe yarar? Hangi durumda zorunludur?

Accepted Answer

POSIMAG rot artımlı (incremental) sistemtir — A/B kanalı sadece her geçen kutup için bir puls verir. Mutlak pozisyon bilgisi YOK. Güç gittikten sonra PLC nerede olduğunu bilmez. Z sinyali (referans işareti) bu sorunu çözer.

Z Sinyali Nedir?
Manyetik halka üzerinde belirli bir noktada tek bir ekstra manyetik desen vardır. Halka tam bir tur attığında, sensör bu noktayı bir kez algılar ve özel bir 'referans' sinyali (Z kanalı) üretir.

PLC Kullanımı:
1. Power-on: PLC pozisyonu bilmiyor. "Bilinmeyen" durumda.
2. Homing sequence: PLC şaftı yavaşça tek yönde döndürmeye başlar.
3. Z sinyali algılanır: PLC sayacı 0'a sıfırlanır.
4. Şimdi mutlak pozisyon biliniyor: PLC sayacı 360°'lik bir tur içindeki açıyı temsil eder.
5. Çalışma: Şaft döndükçe A/B pulsları sayılır, pozisyon güncellenir.
6. Yeni tur: Z sinyali tekrar geçildiğinde sayacın 0'a dönmesi BEKLENİR (kontrol). Sapma varsa hata var.

Z Sinyali Olmayan Sistem Sorunları:
• Power-off sonrası pozisyon bilinmez.
• Sensör arıza tespit edilemez (sayacın doğru olduğu doğrulanamaz).
• Tam tur referansı yok — yarım turda yön kaybedilirse PLC'de hata düzeltilemez.

Z Sinyali Sipariş Kodu:
PMIR halkasında Z işareti opsiyonel:
• O = without (yok) — Z sinyali olmayan halka (ekonomik, basit RPM ölçüm için).
• M = with (var) — Z sinyali olan halka (mutlak pozisyon için).

Bunun karşılığı PMIS4 tarafında "signal Z" tokenı:
• Z0: A/B sinyali var, Z YOK — PMIR halkasında da Z = O seçilmeli
• Z1: A/B + Z sinyali — PMIR halkasında Z = M seçilmeli
• Z2: A/B + Z + uç pozisyon sinyali — multi-segment uygulamalar
• Z3: A/B + Z + durum sinyali (sadece single-ended çıkış için)

Karar:
• Sadece RPM ölçümü (yön + hız), pozisyon kritik değil → Z = O / Z0 yeterli (ekonomik).
• Mutlak pozisyon gerekli (servo kontrol, palet konveyör, valf konum) → Z = M / Z1 zorunlu.
• Tam tur kontrol + arıza tespit (kritik güvenlik) → Z = M / Z3 (durum sinyali ile).

Z sinyalinin maliyet etkisi minimaldir (~%5 fazla). Şüphede kalırsanız Z = M sipariş etmek daha güvenli.

Question 6

Halka iç çap seçimi: 20H7 standart, özel çaplar — şafta nasıl entegre ederim?

Accepted Answer

PMIR halkalarının iç çapı dönen şaftın dış çapı ile birebir uyumlu olmalıdır. Bu kritik bir mounting kararıdır.

Standart İç Çap:
• 20H7 — endüstri standart tolerans (ISO 286'ya göre H7 = nominal çap +0/+21µm).
• Bu, 20 mm dış çaplı şaftla sıkı geçme (interference fit) sağlar.
• Halka şafta vidalanmadan oturur, normal RPM aralığında kaymaz.

Özel İç Çaplar (Talep Üzerine):
ASM özel çap halkalarını isteğe bağlı üretir. Yaygın özel boyutlar:
• 10 mm, 12 mm, 15 mm — küçük motor mili
• 25 mm, 30 mm — orta boy şaft
• 40 mm, 50 mm — büyük şaft, vinç winch
• Daha büyük çaplar (>100 mm) — büyük endüstri ekipmanı, ağır makine

İç Çap Seçim Adımları:
1. Şaftın dış çapını mikrometre ile ölç — ham ölçü değil, ±0.01 mm hassasiyetle.
2. Tolerans kontrolü: Şaftınız h6 veya h7 ise standart 20H7 uyumlu. Daha gevşek toleransta (h11) sıkı geçme zayıflar.
3. İç çap halka kodu: ASM order kodunda iç çap son token'dır. "20" = 20H7. Diğer çap için "15", "25", "30" gibi sayı girilir.
4. Sıkı geçme kuvveti: Halka soğuk şafta el ile takılır; eğer şaft ısıtılırsa daha kolay geçer.

Mounting Yöntemleri:
A) Sıkı Geçme (Interference Fit):
• 20H7 standart ile en yaygın.
• Halka şafta basınçla takılır, sürtünme ile sabit kalır.
• Düşük RPM (<3000) için yeterli.
• Sınırlama: Yüksek devirde halka kayabilir; vibrasyon ortamında gevşeyebilir.

B) Radyal Vida ile Sabitleme:
• Halkanın gövdesinde 2-3 noktada radyal M3/M4 vida deliği.
• Halka şafta geçer, sonra vidalar şafta hafifçe sıkılır (5-10 Nm).
• Yüksek RPM (3000-10000) için önerilir.
• Avantaj: Garantili sabitleme, vibrasyona dayanıklı.

C) Loctite + Sıkı Geçme:
• Halka standart 20H7 ile sıkı geçer, sonra şaft yüzeyine Loctite (242 veya 270) sürülür.
• Yüksek devirli + uzun ömürlü kalıcı kurulum için.
• Sökme gerekiyorsa ısıtma ile Loctite parçalanır.

Eksantriklik Toleransı:
Halka şaft eksenine merkezi olmalı. Eksantriklik (kaçıklık) < 0.05 mm tutulmalı — yoksa her dönüşte sensör manyetik alandan değişken mesafede geçer, ölçüm sallanır. Sıkı geçme genelde bunu sağlar.

Tipik Sorun: Şaftın bir tarafında girinti veya çıkıntı varsa halka tam merkeze yerleşmez. Şaft yüzeyinin TAM SİLİNDİRİK olduğundan emin olun — ölçüm noktasında pürüzsüz, yivsiz, çentik yok.

Question 7

PMIS4 çıkış sinyali (TTL, RS422, HTL) — PLC tarafı uyumluluğu nasıl sağlanır?

Accepted Answer

PMIS4 üç farklı elektriksel çıkış formatında sunulur. Seçim PLC encoder kart girişinin desteklediği formata göre yapılır.

TTL (5 VDC) — "TTL":
• 5 V dijital sinyal, kare dalga.
• Tek çıkış (single-ended) — kanal başına 1 tel.
• Kısa mesafe (<10 m kablo) için ideal.
• Açık devre, gürültüye duyarlı uzun mesafede.
• Kullanım: PLC TTL encoder kartı, FPGA dijital sayma, motor kontrol sürücüleri yakında.
• Standart Siemens SM338, Allen-Bradley 1756-IT6I gibi kartlar TTL veya RS422 kabul eder — datasheet kontrol.

RS422 (5 VDC Diferansiyel) — "TTL" kodu ile aynı:
• 5 V diferansiyel — kanal başına 2 tel (A + Ā, B + B̄, Z + Z̄).
• Gürültüye karşı bağışık — 100 m'ye kadar gürültüsüz iletim.
• Endüstri standardı — çoğu modern PLC encoder kartı RS422 destekler.
• Kullanım: Standart endüstri kurulum, 10-100 m kablo mesafesi, gürültülü ortam.
• NOT: ASM datasheet'inde "TTL" kodu hem single-ended TTL'i hem RS422'yi kapsar (5 VDC eksitasyon). Sipariş anında çıkış konfigürasyonu seçilir.

TTL24V (24 VDC Eksitasyon, TTL Çıkış 10 mA) — "TTL24V":
• 24 VDC eksitasyon, TTL/10 mA çıkış.
• Yüksek voltage swing → gürültü dayanımı + uzun mesafe.
• Endüstri otomasyon (özellikle 24 VDC PLC sistemleri) için.
• Kullanım: Siemens S7 24 VDC encoder girişleri, otomasyon kartları.

HTL (24 VDC Push-Pull) — "HTL":
• 24 VDC, push-pull çıkış (10-30 V swing).
• En sağlam, en yüksek gürültü dayanımı.
• Mobil makine ve ağır endüstri standartı.
• Kullanım: Traktör, ekskavatör, vinç, otomotiv ECU sistemleri (Bosch, Sauer-Danfoss controller'lar).

Karar Tablosu:
• PLC encoder kartı 5 V TTL kabul ediyorsa, kablo <10 m → TTL
• Standart fabrika endüstri kurulum → RS422 (en yaygın)
• 24 VDC PLC sistemi (otomasyon) → TTL24V
• Mobil makine, ağır endüstri → HTL
• Uzun mesafe (>50 m) + gürültülü ortam → HTL veya RS422

Önemli: PMIS4 fabrika sevkiyatı sırasında belirli çıkış formatında konfigüre edilir — saha güncellemesi yapılmaz. Sipariş anında PLC kart formatınızı doğrulayın. Yanlış format seçilirse PLC sensörü tanımaz.

Question 8

POSIMAG rot garanti, kalibrasyon ve IMB Electric bölgesel destek koşulları nelerdir?

Accepted Answer

Garanti: ASM Sensor tüm POSIMAG rot modelleri için 2 yıl üretici garantisi sunar. Garanti dışı durumlar:
• Halka ile sensör arası mekanik temas (kabul edilemez yakın mesafe, halka aşındı)
• Halka eksantrikliği aşırı (>0.1 mm)
• Datasheet sınırları dışı kullanım (sıcaklık, IP, manyetik girişim)
• Yetkisiz açma veya tamir
• Yanlış PMIS4 + PMIR kombinasyonu (manyetik periyot uyumsuz)

Kalibrasyon: POSIMAG rot temaz-temaz çalışır — mekanik aşınma yoktur. Kalibrasyon aralığı uzundur. Tipik 5-10 yıl. Saha kontrolü için:
• PMIS4 + PMIR sistemini sabit bir referans açı düzeneğine yerleştir.
• Bir tam dönüş yap, PLC sayım kontrolü.
• Sapma ±0.1° (sensör + halka linearity sınırı) içinde olmalı.
• IMB Electric Türkiye'de akredite kalibrasyon hizmeti sunar (TÜRKAK kapsamı).

Halka değişimi: PMIR halka kontak-temaz olduğu için aşınma yok. Tek arıza modu mekanik darbe (halka kırılır), aşırı eksantriklik (mounting hatası) veya aşırı sıcaklık (>85°C, elastomer/manyetik degradasyon).

Sensör değişimi: PMIS4 elektroniği uzun ömürlü. Arıza modu tipik dış darbe (gövde hasarı) veya elektriksel arıza (yanlış voltaj girişi, kısa devre).

Sistem Değişimi: Eğer halka veya sensör değiştirilirse, her ikisinin de aynı manyetik periyotta (2 mm) olduğundan emin olun. Karışık periyot kombinasyonu sistemi çalıştırmaz.

IMB Electric Bölgesel Destek:
IMB Electric, ASM Sensor'ün resmi global dağıtım ağında Türkiye temsilcisi olarak listelenmiştir ve yetki kapsamı Türkiye + Ortadoğu + Kuzey Afrika + Batı Asya'yı kapsar.

Bölgesel hizmetler:
• Stoktan teslim (İstanbul İkitelli OSB)
• Hızlı teklif (24-48 saat)
• Akredite kalibrasyon ve onarım servisi (TÜRKAK kapsamı)
• Uygulama bazlı mühendislik desteği — sensör + halka seçim, mounting yardımı, PLC entegrasyonu, özel iç çap siparişi
• Garanti süreçlerinin yerel takibi
• Türkçe + İngilizce + Arapça (Ortadoğu için) teknik dokümantasyon
• Saha eğitimi (talep üzerine)

İletişim: info@imbelectric.com · +90 212 544 59 59 · imbelectric.com

POSIMAG® — Manyetik Artımlı Enkoderler serisi hakkında

01POSIMAG manyetik artımlı enkoder ile geleneksel optik enkoder arasında nasıl seçim yaparım?

02POSIMAG rot sistemi nasıl kurulur? PMIS4 okuyucu + PMIR halka arasında mekanik ilişki nedir?

034 PMIR halka varyantı (PMIR4, PMIR5, PMIR7, PMIR7N) arasında nasıl seçim yaparım?

04Çözünürlük matematiği: Manyetik periyot + Kutup sayısı + Skalama faktörü nasıl çalışır?

05Z sinyali (referans işareti) ne işe yarar? Hangi durumda zorunludur?

06Halka iç çap seçimi: 20H7 standart, özel çaplar — şafta nasıl entegre ederim?

07PMIS4 çıkış sinyali (TTL, RS422, HTL) — PLC tarafı uyumluluğu nasıl sağlanır?

08POSIMAG rot garanti, kalibrasyon ve IMB Electric bölgesel destek koşulları nelerdir?